Horecamedewerkers werken regelmatig op wisselende tijden, met oproepcontracten en roosters die per week veranderen. Wat mag een werkgever eigenlijk wijzigen aan je rooster, en waar liggen de grenzen van het arbeidsrecht in de horeca? De huidige cao 2025-2026 en de aankomende flexwet geven verschillende antwoorden op die vraag, en juist in die overgangsperiode ontstaan de meeste onduidelijkheden.
Rooster wijkt structureel af van het contract: wat kun je doen?
In de praktijk ziet het werkrooster er vaak heel anders uit dan wat op papier staat. Iemand met een contract voor twintig uur draait wekenlang dertig uur. Of een oproepkracht wordt al maanden op dezelfde dagen ingepland, zonder dat het contract wordt aangepast.
De horeca-cao schrijft voor dat een oproep minimaal 24 uur van tevoren moet plaatsvinden. Trekt de werkgever een oproep binnen die termijn in of wijzigt hij de dienst, dan blijft het loon over de oorspronkelijk geplande uren verschuldigd. Daarbovenop geldt minimaal drie uur loon per oproep, zelfs wanneer de feitelijke dienst korter uitvalt.
Werk je structureel meer dan je contracturen? Dan biedt het rechtsvermoeden van arbeidsomvang een aanknopingspunt. De gemiddelde gewerkte uren over een referteperiode kunnen als feitelijke arbeidsduur gelden. Voorwaarde is dat je dit kunt aantonen: bewaar roosters, loonstroken en eventuele berichten over inroostering.
Wie meer wil weten over arbeidsrecht in de horeca vindt daar een overzicht van de belangrijkste regels en rechten voor werknemers in Nederland.
Huidige cao-regels versus de nieuwe flexwet: vergelijking
De horeca-cao 2025-2026 is per 2 augustus 2025 algemeen verbindend verklaard en bevat concrete bescherming voor oproepkrachten. Tegelijkertijd wordt de Wet meer zekerheid flexwerkers voorbereid, bedoeld om de positie van flexwerkers in alle sectoren te verbeteren. Beide kaders overlappen gedeeltelijk, maar wijken op punten van elkaar af.
| Onderwerp | Horeca-cao 2025-2026 | Wet meer zekerheid flexwerkers |
|---|---|---|
| Oproeptermijn | Minimaal 24 uur van tevoren | Langere oproeptermijn (nog nader vast te stellen) |
| Intrekking oproep | Binnen 24 uur: loon verschuldigd | Binnen 4 dagen: loon verschuldigd |
| Minimale oproep | 3 uur per oproep | Wordt nader geregeld per sector |
| Vaste-urenaanbod | Aanbod op basis van gewerkte uren na referteperiode (conform wettelijke regeling) | Nadere invulling voor oproepkrachten volgt |
| Uitzonderingen | Afwijkingen per contracttype mogelijk | Nadere uitzonderingen worden nog uitgewerkt |
Het verschil in oproeptermijn valt direct op: waar de cao 24 uur hanteert, gaat de flexwet naar een langere termijn. Voor de intrekking van een oproep loopt het verschil nog sterker uiteen, namelijk 24 uur tegenover vier dagen. Welk regime op een specifieke situatie van toepassing is, hangt af van het moment waarop de wet ingaat en de looptijd van de cao.
Nachtwerk in de horeca: extra verplichtingen die werkgevers vaak missen
Werken na middernacht is in de horeca eerder standaard dan uitzondering. De Arbeidsinspectie spreekt van nachtwerk zodra iemand meer dan één uur tussen 00.00 en 06.00 uur aan het werk is. Dat brengt verplichtingen met zich mee die verder reiken dan een financiële toeslag.
- Nachtwerkrisico’s moeten zijn opgenomen in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Werkgevers zijn verplicht medewerkers actief voor te lichten over de gezondheidseffecten.
- Voor jongeren onder de 18 jaar is nachtwerk verboden, zonder uitzonderingsmogelijkheden in de horeca.
- De Arbeidstijdenwet stelt strengere grenzen aan de maximale werktijd bij nachtdiensten. Een planning die overdag binnen de regels valt, kan ‘s nachts in overtreding zijn.
Draai je regelmatig nachtdiensten, dan loont het om te controleren of je werkgever deze punten daadwerkelijk naleeft. Ontbreekt er een passage over nachtwerk in de RI&E, dan vormt dat een concrete grond voor een melding bij de Arbeidsinspectie.
Fooien, servicekosten en loon: een juridisch verschil dat ertoe doet
Fooien zijn vrijwillige betalingen van gasten aan het personeel. Verplichte servicekosten die op de rekening staan, zijn juridisch gezien omzet van de onderneming. In veel horecazaken lopen deze twee geldstromen door elkaar, terwijl het onderscheid directe gevolgen heeft.
Een werkgever die verplichte servicekosten int en niet volledig doorbetaalt aan het team, handelt niet per definitie in strijd met de wet. Het betreft immers bedrijfsomzet. Vrijwillige fooien zijn in beginsel voor degene die ze ontvangt.
Merk je dat fooien en servicekosten in de administratie vermengd raken, kaart dit dan schriftelijk aan. Onduidelijkheid over fooien leidt regelmatig tot geschillen die met een heldere afspraak in het personeelshandboek voorkomen hadden kunnen worden.
Tussen de huidige cao-afspraken en de aangekondigde flexwet zit een overgangsperiode waarin rechten per situatie kunnen verschillen. Wie nu op oproepbasis werkt, doet er goed aan gewerkte uren nauwkeurig bij te houden en contractuele afspraken schriftelijk vast te leggen. Dat blijft het sterkste bewijs, ongeacht welk wettelijk kader straks van toepassing is.
